ساموئل مککورمیک پژوهشگرِ مطالعات ارتباطات و استاد دانشگاه ایالتی سانفرانسیسکو است که با مجموعهٔ آموزشی «درسگفتارهایی دربارهٔ لکان» برای خواندن دقیق آثار ژاک لکان، مخاطبانی بینالمللی پیدا کرده است. مسیر او از تاریخ اندیشه، بلاغت و مسئلهٔ گفتوگوی روزمره میگذرد و به آموزش منظمِ متنهای بنیادین روانکاوی لکانی میرسد.
برای مخاطب فارسیزبان، نام مککورمیک بیش از هر چیز با آموزش روانکاوی لکانی شناخته میشود: درسگفتارهایی بلند و متکی بر خواندن متن که از سمینارها و نوشتههای لکان شروع میکنند و در کنار توضیح مفهومها، مسیر مطالعهٔ مستقل را هم نشان میدهند. او در مدرسهٔ تجربه زندگی نیز استاد دورهٔ آموزش لکان خواهد بود.
چرا کار او برای آموزش روانکاوی لکانی اهمیت دارد؟
آموزش لکان اغلب با یک دشواری آغاز میشود: متنها همزمان با زبان، فلسفه، منطق و تجربهٔ بالینی کار میکنند. مککورمیک راه میانبری پیشنهاد نمیکند؛ روش او این است که یک سمینار یا یک مقاله را بندبهبند، در نسبت با واژههای خود لکان و با نقشهای از مسئلهٔ آن جلسه بخواند. به همین دلیل، درسگفتارهای او هم برای شروع مطالعه و هم برای بازگشت دقیقتر به متن به کار میآیند.
اگر دانشجوی روانشناسی هستید، کامیونیتی تجربه برای همین ساخته شده. عضویت رایگان در کامیونیتی
این روش، روانکاوی را به مجموعهای از تعریفهای آماده تقلیل نمیدهد. مخاطب با این پرسشها همراه میشود که چرا زبان در روانکاوی لکانی محوری است، ناخودآگاه چه نسبتی با گفتار دارد، میل چگونه صورتبندی میشود و انتقال یا سائق در یک متن چه جایگاهی پیدا میکند. چنین رویکردی برای کسانی که میخواهند آموزش روانکاوی لکانی را با خواندن خود متنها پیش ببرند، ارزشمند است.
از مطالعات ارتباطات تا مسئلهٔ زبان
کار دانشگاهی مککورمیک از مطالعات ارتباطات و بلاغت آغاز شد. او در سال ۲۰۰۷ دکترای مطالعات ارتباطات را از دانشگاه آیووا گرفت و سپس در دانشگاه پردو و دانشگاه ایالتی سانفرانسیسکو به تدریس و پژوهش پرداخت. در کارنامهٔ او، زبان ابزار انتقالِ صرفِ اطلاعات نیست؛ میدان شکلگیری رابطه، قدرت و سوژه است.
این پیوند در کتاب «ذهن پرحرف» آشکار است. مککورمیک در این اثر تاریخ فکریِ گفتوگوی روزمره را از کییرکگور تا هایدگر و لکان دنبال میکند. در بخش مربوط به لکان، نسبت «گفتار تهی» و «گفتار پُر» را بررسی میکند؛ دو مفهوم مهم برای فهم این پرسش که گفتن در تجربهٔ تحلیلی چگونه میتواند از تکرار عادتوار فاصله بگیرد.
یک خط زمانی فشرده
- ۲۰۰۷: دریافت دکترا در مطالعات ارتباطات از دانشگاه آیووا.
- پس از آن: تدریس و پژوهش در دانشگاه پردو و سپس پیوستن به گروه مطالعات ارتباطات دانشگاه ایالتی سانفرانسیسکو.
- ۲۰۱۲: انتشار «نامههایی به قدرت» دربارهٔ دفاع عمومی و نسبتِ اندیشه با قدرت.
- ۲۰۱۲ و ۲۰۱۴: دریافت جایزههای علمی مرتبط با پژوهش در بلاغت، سخنرانی عمومی و آزادی بیان برای کتاب نخست.
- ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۸: دورهٔ پژوهشی در مؤسسهٔ مطالعات پیشرفتهٔ آرهوس در دانمارک، با حمایت برنامهٔ ائوریاس.
- ۲۰۲۰: انتشار «ذهن پرحرف» از انتشارات دانشگاه شیکاگو.
- از ۲۰۲۱ به بعد: گسترش پروژهٔ «درسگفتارهایی دربارهٔ لکان» در قالب ویدیو، پادکست، خبرنامه و جلسههای گفتوگو.
- ۲۰۲۷: انتشار برنامهریزیشدهٔ «سرچشمههای میل و اخلاقِ سائق در روانکاوی لکانی» از راتلج.
آثار و پژوهشهای اصلی
نامههایی به قدرت: دفاع عمومی بدون روشنفکران عمومی
این کتاب که انتشارات دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا منتشر کرده، به «نامهٔ عمومی» بهعنوان شکلی از کنش فکری و سیاسی میپردازد. مککورمیک در خوانش آثار سنکا، کریستین دو پیزان، کانت و کییرکگور نشان میدهد که مداخلهٔ فکری فقط به جایگاهِ بلندِ روشنفکر عمومی وابسته نیست؛ گاهی شکلهای فروتنترِ نوشتن، امکان دیگری برای خطابکردن قدرت میسازند. کتاب برای پژوهش در بلاغت و ارتباطات، جایزهٔ فرانکلین اس. هایمن در آزادی بیان و دو جایزهٔ دیگر دریافت کرده است.
ذهن پرحرف: تاریخ مفهومی گفتوگوی روزمره
این کتاب در سال ۲۰۲۰ از انتشارات دانشگاه شیکاگو منتشر شد. مسئلهٔ مرکزی آن، تاریخِ بدگمانی فلسفی به گفتوگوی روزمره است. مککورمیک مسیر مفهوم «پرحرفی» را از کییرکگور، از خلال «یاوهگویی» نزد هایدگر، تا «گفتار تهی» در روانکاوی لکان دنبال میکند و در پایان آن را با وضعیت گفتوگو در فرهنگ دیجیتال پیوند میدهد. این اثر، یکی از نقطههای ورود به نسبت زبان، گفتار و روانکاوی در آثار اوست.
سرچشمههای میل و اخلاقِ سائق در روانکاوی لکانی
راتلج اعلام کرده است که این کتاب در سال ۲۰۲۷ منتشر میشود. کتاب، همراهی برای خواندن سمینار یازدهم لکان است و از درسگفتارهای مککورمیک رشد کرده است. موضوعهای آن شامل ناخودآگاه، تکرار، انتقال، میل، سائق و اخلاق روانکاوی است. این بخش باید بهعنوان اطلاعات انتشارِ برنامهریزیشده خوانده شود، نه اثری که هماکنون در دسترس است.
درسگفتارهایی دربارهٔ لکان: یک آرشیو آموزشی
پروژهٔ «درسگفتارهایی دربارهٔ لکان»، وجه آموزشیِ پررنگ کار مککورمیک است. این آرشیو، مسیرهایی برای خواندن سمینارهای لکان میگشاید و ویدیوها، یادداشتها و فهرستهای پخش آن از سمینارهای سوم، دهم، یازدهم، چهاردهم و شانزدهم تا بیستودوم را کنار هم قرار میدهد.
برای کسی که به آموزش روانکاوی لکانی علاقهمند است، ارزش این مجموعه در تبدیلکردنِ متن دشوار به مسئلههایی قابل پیگیری است: ناخودآگاه چگونه خوانده میشود؟ انتقال چه جایگاهی دارد؟ سائق با میل چه نسبتی پیدا میکند؟ و یک سمینار را چگونه باید خواند؟ کانال رسمی یوتیوب «درسگفتارهایی دربارهٔ لکان» و آرشیو یادداشتها، نقطهٔ آغاز مناسبی برای پیگیری این درسگفتارها هستند.
مککورمیک و آموزش لکان در مدرسهٔ تجربه زندگی
ساموئل مککورمیک در مدرسهٔ تجربه زندگی استاد دورهٔ آموزش لکان خواهد بود. این همکاری، امکان آشنایی مستقیمتر مخاطب فارسیزبان با سنت روانکاوی لکانی و شیوهٔ خوانش او از آثار لکان را فراهم میکند.
اگر قصد ورود به این مسیر را دارید، خواندن مقالهٔ «روانکاوی چیست؟» و سپس مرور صفحهٔ مدرسهٔ تجربه زندگی میتواند زمینهٔ لازم را فراهم کند. جزئیات زمانبندی و شیوهٔ ثبتنام دوره باید تنها از صفحهٔ رسمی مدرسه پیگیری شود.
از کجا شروع کنیم؟
- اگر با لکان تازه آشنا میشوید، ابتدا مقالهٔ «روانکاوی چیست؟» را بخوانید.
- یکی از ویدیوهای مقدماتی آرشیو «درسگفتارهایی دربارهٔ لکان» را ببینید و همزمان یادداشت بردارید.
- برای ادامهٔ مطالعه، یک سمینار را انتخاب کنید و به جای پراکندهخوانی، مسیر همان سمینار را پی بگیرید.
- برای اطلاع از دورهها و برنامههای آموزشی، به صفحهٔ رسمی مدرسهٔ تجربه زندگی مراجعه کنید.
برای مطالعهٔ بیشتر
- سصفحهٔ دانشگاه ایالتی سانفرانسیسکو
- آرشیو درسگفتارهایی دربارهٔ لکان
- کانال یوتیوب درسگفتارهایی دربارهٔ لکان
- صفحهٔ کتاب The Chattering Mind در انتشارات دانشگاه شیکاگو
- صفحهٔ کتاب Letters to Power در انتشارات دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا
برای دیدن ساختار دوره، سرفصلها و جایگاه ساموئل مککورمیک در میان استادان مهمان، صفحهٔ دورهٔ مفاهیم ژاک لکان در مدرسهٔ تجربه را ببینید.
پنج درسگفتار پیشنهادی برای شروع
برای ورود مستقیم به شیوهٔ تدریس مککورمیک، این پنج ویدیو از مجموعهٔ رسمی «درسگفتارهایی دربارهٔ لکان» نقطهٔ شروعهای مناسبی هستند:
- سمینار شانزدهم لکان: از یک دیگری به دیگری، فصلهای ۶ و ۷
- سمینار بیستودوم: Ab- Con- Ex- Inex- sistence
- وارونگی سوژه: بخش نخست
- La Troisième: اجسام خیالی و ناپذیرفتنی، درس نخست
- سمینار بیستم، Encore: بخش دیگرگویی







