گروهدرمانی؛ دیدن خود در رابطه با دیگران
در گروهدرمانی چند نفر که هرکدام با مسئلهای متفاوت وارد درمان شدهاند، با حضور یک یا چند درمانگر آموزشدیده در جلسات منظم شرکت میکنند. اما گروهدرمانی صرفاً جمع شدن چند نفر و صحبت کردن دربارهی مشکلاتشان نیست؛ در یک گروه حرفهای، خودِ رابطه میان اعضا بخشی از فرایند درمان است.
پویاتر از آنچه فکر میکنید
ممکن است تصور کنید اعضای گروه دور هم مینشینند و هر کس به نوبت دربارهی مشکل خود صحبت میکند. در واقع فرایند گروه بسیار پویاتر از این است: فردی دربارهی ترسش از قضاوت شدن حرف میزند، یکی همدلی میکند، دیگری متوجه میشود تجربهی مشابهی دارد و واکنش سومی باعث میشود گوینده دربارهی نحوهی ارتباط خودش بیشتر فکر کند.
تسهیلگر، نه شنونده
درمانگر گروه مسئول ایجاد و حفظ فضای امن، تنظیم روند جلسات و کمک به اعضاست تا تجربههایشان را بهتر بشناسند.
نسخه پیچیده نمیشود
هدف این نیست که اعضا برای یکدیگر نسخه بپیچند یا توصیه کنند چه کاری انجام دهند؛ هدف فضایی است که در آن بتوانید خود و رابطههایتان را بهتر ببینید.
الگوها در لحظه دیده میشوند
ممکن است همیشه از بیان نظر خودداری کنیم، زود احساس طردشدگی کنیم یا هنگام نزدیک شدن دیگران فاصله بگیریم. گروه این الگوها را در یک رابطهی واقعی قابل دیدن میکند.
«من تنها نیستم»
کسی که سالها از اضطرابش خجالت کشیده، ممکن است در گروه با فرد دیگری روبهرو شود که تجربهی مشابهی دارد. این مواجهه مشکل را از بین نمیبرد، اما احساس تنهایی و متفاوت بودن را کم میکند.
تصویری که خودمان نمیبینیم
گاهی تصویری که ما از خودمان داریم با تجربهی دیگران از ما تفاوت دارد. گروه فرصت شنیدن این تفاوت را میسازد.
گروه با درمانگر متخصص
گروهها با توجه به نیاز و شرایط اعضا و با حضور درمانگران متخصص برگزار میشوند؛ با چارچوب روشن و زیر نظارت بالینی.
چهار چیزی که فقط در گروه ممکن است
علاوه بر اینها، شناخت بهتر خود هم اتفاق میافتد: واکنشهایی که در ارتباط با اعضای گروه تجربه میکنید، اطلاعات مهمی دربارهی شیوهی ارتباط شما با دیگران به دست میدهند.
احساس تعلق
میفهمید در تجربههای دشوار خود تنها نیستید.
یادگیری از دیگران
شنیدن تجربهها و شیوهی مواجههی دیگران با مسائل، دیدگاههای تازهای میسازد.
تمرین رابطه
فرصتی واقعی برای تجربهی ارتباط، بیان خواستهها، شنیدن دیگران و مواجهه با اختلافها.
دریافت بازخورد
دیگران بخشهایی از رفتار یا نحوهی ارتباط ما را میبینند که خودمان کمتر متوجهشان هستیم.
گروهدرمانی تحلیلی؛ از فرد تا شبکهای از روابط
گروهدرمانی تحلیلی از این فرض آغاز میکند که روابط انسانی فقط زمینهی تجربهی روانی نیستند، بلکه خودِ روان در بستر رابطه شکل میگیرد و تغییر میکند. در این سنت، گروه مجموعهای از درمانهای فردیِ همزمان نیست؛ خودِ گروه به یک بستر درمانی تبدیل میشود.
آنچه پیش از ورود به گروه خوب است بدانید
این بخشها را تیم بالینی مرکز تجربه زندگی نوشته و درمانگر بالینی تأیید کرده است.
گروهدرمانی برای چه کسانی مناسب است؟
گروهدرمانی میتواند برای افراد مختلفی مفید باشد و بسته به نوع گروه، اهداف آن متفاوت است. برای مثال گروهها ممکن است برای افرادی طراحی شوند که با اضطراب و نگرانی، افسردگی، سوگ و فقدان، مشکلات ارتباطی، تنهایی و انزوای اجتماعی، دشواری در ایجاد یا حفظ روابط، مشکلات مربوط به اعتمادبهنفس، تجربههای دشوار زندگی یا مسائل مربوط به روابط عاطفی مواجهاند.
در مقابل، هر فرد یا هر وضعیت بالینی برای گروه مناسب نیست. در دورههای حاد روانپریشی یا شیدایی، سوءمصرف فعال مواد، بحرانهای شدید و ناپایدار یا موقعیتهایی که فرد توان کافی برای رعایت مرزهای گروه را ندارد، ممکن است ابتدا به مداخلات ساختاریافتهتر و ارزیابی فردی نیاز باشد. تصمیم نهایی بر اساس ارزیابی بالینی و شرایط واقعی فرد و گروه گرفته میشود.
صحبت کردن دربارهی مشکلات در حضور دیگران سخت نیست؟
برای بسیاری از افراد، بله. ورود به اتاقی که چند فرد غریبه در آن حضور دارند و صحبت کردن دربارهی بخشهایی از زندگی شخصی میتواند در ابتدا اضطرابآور باشد. حتی ممکن است فرد با خود فکر کند اگر دیگران دربارهی من قضاوت کنند چه. این نگرانی کاملاً قابل درک است.
درمانگر تلاش میکند چارچوبی ایجاد کند که اعضا بهتدریج احساس امنیت بیشتری کنند. قرار نیست از همان جلسهی اول همهچیز گفته شود؛ اعتماد در گروه معمولاً به مرور شکل میگیرد.
اتفاقاً یکی از بخشهای مهم گروهدرمانی میتواند همین تجربه باشد: اینکه فرد بتواند در حضور دیگران خودش باشد، مرزهایش را بشناسد، حرف بزند، مخالفت کند یا حتی بگوید از چیزی ناراحت شده است.
آیا صحبتهای اعضای گروه محرمانه میماند؟
محرمانگی یکی از اصول مهم کار حرفهای درمانی است. درمانگر باید دربارهی حدود محرمانگی و قواعد گروه با اعضا صحبت کند و اعضا نیز دربارهی حفظ حریم خصوصی یکدیگر مسئولیت دارند.
با این حال، پیش از شروع گروه بهتر است دربارهی قوانین محرمانگی، نحوهی برگزاری جلسات و انتظارات گروه بهطور شفاف با درمانگر صحبت شود.
گروهدرمانی بهتر است یا درمان فردی؟
هیچ پاسخ یکسانی برای همه وجود ندارد. در درمان فردی تمام زمان جلسه به یک مراجع اختصاص دارد و فرد میتواند مسائل خود را در رابطهای دو نفره با درمانگر بررسی کند. در گروهدرمانی، علاوه بر رابطه با درمانگر، روابط با سایر اعضا نیز وارد فرایند درمان میشود.
انتخاب میان این دو به هدف درمان، شرایط فرد و نظر درمانگر بستگی دارد. در برخی موارد نیز ممکن است درمان فردی و گروهدرمانی در کنار یکدیگر استفاده شوند.
گروه چند نفره است و چند جلسه طول میکشد؟
تعداد اعضا و تعداد جلسات به نوع گروه، هدف درمان و شیوهی کاری درمانگر بستگی دارد و یک عدد ثابت برای همهی گروهها وجود ندارد. برخی گروهها برای مدت مشخصی برگزار میشوند و برخی دیگر ممکن است طولانیمدت باشند.
تعداد اعضا نیز باید به اندازهای باشد که هم امکان ارتباط و مشارکت وجود داشته باشد و هم فضای کافی برای توجه به هر فرد فراهم بماند. بهتر است پیش از شروع، دربارهی تعداد اعضا، مدت جلسات، تعداد جلسات، هزینه و قوانین گروه اطلاعات کافی بگیرید.
چطور یک گروهدرمانی مناسب انتخاب کنیم؟
انتخاب گروه مناسب اهمیت زیادی دارد. بهتر است پیش از ثبتنام دربارهی تخصص و تجربهی درمانگر، هدف و رویکرد گروه، تعداد اعضا، ساختار جلسات و شرایط حضور در گروه سؤال کنید.
یک گروهدرمانی مناسب قرار نیست صرفاً فضایی برای صحبت کردن باشد؛ باید چارچوبی روشن و درمانگری متخصص داشته باشد که بتواند فرایند گروه را هدایت کند.
گروه را چه کسی هدایت میکند؟
گروههای تجربه را درمانگران تحلیلیِ آموزشدیده هدایت میکنند؛ کسانی که خودشان سالها در درمان شخصی بودهاند و زیر نظارت بالینی سوپروایزر کار میکنند. برای اطلاع از گروههای در حال تشکیل، با پذیرش تجربه در تماس باشید.
رمینا روحیروابط ابژه؛ فردی، کودک و گروهدرمانی · دکتری روانشناسی
ونوس بافکاررواندرمانی تحلیلی مدرن
مریم رحیمیروانکاوی کلاسیک فرویدی و لکانی
مستوره کرمیروانکاوی کلاسیک فرویدی
پردیس اسفندیاریروانکاوی کلاسیک فرویدی
وقت معارفه را همانجا بگیرید
برای ورود به گروه هم اول یک جلسهی معارفه لازم است تا مسئله و شرایط شما بررسی شود. بات تجربه وقت آزاد درمانگرها را نشانتان میدهد و رزرو را همان لحظه تأیید میکند.
سه ضربه تا وقت معارفه
- ۱روز را انتخاب کنید
- ۲ساعت را بزنید
- ۳تأیید رزرو همان لحظه میرسد
- حدود بیست دقیقه
- رایگان
- بدون ثبتنام
سؤالهای رایج دربارهی گروهدرمانی
آیا برای شرکت در گروهدرمانی باید حتماً مشکل روانشناختی جدی داشته باشیم؟
خیر. نوع گروه و هدف آن تعیین میکند چه افرادی میتوانند از آن استفاده کنند. برخی گروهها برای مشکلات مشخص و برخی برای موضوعات گستردهتر روانشناختی و ارتباطی تشکیل میشوند.
آیا در گروهدرمانی مجبورم دربارهی همهچیز صحبت کنم؟
خیر. میزان مشارکت باید با احساس امنیت و آمادگی فرد هماهنگ باشد. اعتماد و مشارکت معمولاً بهتدریج شکل میگیرد.
ممکن است در گروه احساس کنم دیگران مرا قضاوت میکنند؟
این نگرانی در شروع گروه طبیعی است. درمانگر تلاش میکند فضایی امن و محترمانه ایجاد کند و به اعضا کمک کند دربارهی احساسات و تجربههای خود در گروه صحبت کنند.
آیا گروهدرمانی میتواند جای درمان فردی را بگیرد؟
در برخی شرایط بله، اما همیشه نه. انتخاب نوع درمان به شرایط فرد و هدف درمان بستگی دارد و بهتر است با نظر متخصص انجام شود.
خدمات دیگر کلینیک تجربه
گاهی چیزی که برای تغییر لازم داریم، تجربهی رابطهای متفاوت است
ممکن است بعضی از الگوهای رفتاری ما زمانی آشکار شوند که در کنار دیگران قرار میگیریم: وقتی میترسیم رد شویم، وقتی نمیتوانیم نه بگوییم، وقتی از نزدیک شدن دیگران فاصله میگیریم یا وقتی بیش از اندازه نگران نظر آنها هستیم.