خانه ‹ رویکردهای درمانی ‹ روانکاوی

روانکاوی

روانکاوی به‌جای آنکه سریع‌ترین راه را برای خاموش‌کردن یک نشانه پیدا کند، سراغ چیزی می‌رود که آن نشانه را می‌سازد و نگه می‌دارد: الگوهایی که بارها تکرار می‌شوند و معمولاً از دید خودمان پنهان‌اند. این رویکرد، ستون فقرات کار بالینی در مرکز تجربه زندگی است.

روانکاوی چیست؟

روانکاوی روشی برای شناخت و درمان است که بر این فرض بنا شده که بخش بزرگی از آنچه بر ما می‌گذرد بیرون از آگاهی ما شکل می‌گیرد. آنچه در روابط تکرار می‌شود، انتخاب‌هایی که خودمان هم نمی‌فهمیم چرا کردیم، خشمی که سرِ آدمِ اشتباهی خالی می‌شود؛ همه‌ی این‌ها منطقی دارند که در جلسه کم‌کم قابل خواندن می‌شود.

کار در جلسه ساده به نظر می‌رسد: هرچه به ذهن می‌آید گفته می‌شود، بی آنکه اول سبک‌سنگین شود. اما همین گفتنِ بی‌سانسور، به‌مرور چیزهایی را آشکار می‌کند که در گفت‌وگوی معمول جایی برای بیان‌شان نیست. رابطه‌ای هم که میان مراجع و روانکاو شکل می‌گیرد خودش یکی از مهم‌ترین منابع فهم است؛ چون الگوهای بیرونی معمولاً در همین رابطه هم تکرار می‌شوند.

برای چه کسی مناسب است و برای چه کسی نه

هیچ رویکردی برای همه مناسب نیست. صادق‌ترین کاری که می‌توانیم بکنیم این است که هر دو طرف را بگوییم.

یک جلسه چطور می‌گذرد

جلسه ساختار ثابتی دارد: زمان مشخص، مدت مشخص، جای مشخص. این ثبات، که در روانکاوی به آن «قاب» می‌گویند، خودش بخشی از درمان است؛ چون زمینه‌ای می‌سازد که تغییرها و بی‌قراری‌ها روی آن دیده شوند.

1. شما حرف می‌زنید، بدون فیلترِ اولقرار نیست موضوع جلسه را از قبل آماده کنید. هرچه به ذهن می‌آید گفته می‌شود، حتی اگر بی‌ربط، خجالت‌آور یا بی‌اهمیت به نظر برسد.
2. روانکاو بیشتر گوش می‌دهد تا نصیحت کندکار او دادن دستورالعمل نیست؛ شنیدن چیزی است که خودتان نمی‌شنوید و برگرداندنش به شما در لحظه‌ای که قابل شنیدن باشد.
3. سکوت هم بخشی از کار استمکث‌ها معمولاً جای پرکردن ندارند. چیزی که بعد از سکوت می‌آید اغلب از چیزی که پیش از آن گفته شده مهم‌تر است.
4. رابطه‌ی داخل اتاق، خودش موضوع می‌شوداحساسی که نسبت به روانکاو پیدا می‌کنید (اعتماد، دلخوری، انتظار، فاصله) تصادفی نیست و یکی از اصلی‌ترین منابع فهم است. به این پدیده انتقال می‌گویند.
5. کاناپه یا رودرروهر دو رایج است. این که کدام برای شما مناسب‌تر است، با روانکاوتان تصمیم گرفته می‌شود.

مکتب‌های درون روانکاوی

روانکاوی یک مکتب واحد نیست؛ بیش از یک قرن است که شاخه شاخه شده. تراپیست‌های مرکز تجربه زندگی عمدتاً در این سنت‌ها کار می‌کنند:

روانکاوی در مرکز تجربه زندگی

روانکاوی رویکردی است که مرکز تجربه زندگی از ابتدا با آن کار کرده و هنوز هم ستون فقرات کار بالینی‌مان است. چند نکته که مسیر اینجا را از جای دیگر متفاوت می‌کند:

• انتخاب تراپیست به شانس واگذار نمی‌شود. شما یک فرم پذیرش پر می‌کنید و متخصص ارجاع کلینیک تراپیست را انتخاب می‌کند.
• هر تراپیست زیر نظر سوپروایزر کار می‌کند. جلسات سوپرویژن هفتگی است؛ این یعنی کار هر تراپیست مدام بازبینی می‌شود.
• جلسه‌ی معارفه رایگان است. پیش از هر تعهدی یک جلسه‌ی آشنایی دارید.
• آموزش و کلینیک کنار هم‌اند. مدرسه‌ی تجربه زندگی دوره‌های تحلیلی برگزار می‌کند و دانشجویانش زیر نظر سوپروایزر در همین کلینیک کار بالینی را شروع می‌کنند.

شهریه‌ی هر جلسه به تراپیست بستگی دارد و در پروفایل هر تراپیست در پلتفرم قابل مشاهده است. جلسات آنلاین و حضوری (کلینیک تهران) هر دو در دسترس‌اند.

سؤال‌های پرتکرار

بیشتر بخوانید در مجله‌ی تجربه

بیش از صد نوشته‌ی روانکاوانه در مجله‌ی تجربه منتشر شده است. اگر می‌خواهید پیش از شروع، حال‌وهوای این نگاه را بشناسید، از اینجا شروع کنید.

همه‌ی نوشته‌های مجله‌ی تجربه ←