مقدمه
اگر در یک دوره‌ی خوب کسب‌وکار شرکت کنیم، مهارت‌های فراوانی را خواهیم آموخت:
مثلاً چگونه یک ترازنامه را بررسی کنیم، چگونه راهبردهای رقبا را تحلیل کنیم، هنگام بستن قراردادها چگونه مذاکره کنیم و چگونه از پس چالش‌های بازار و مسائل فروش برآییم.
خواندن دربارهٔ این موضوع یک چیز است و حرف‌زدن دربارهٔ آن چیز دیگری. رزرو معارفهٔ رایگان در بات تجربه
اما وقتی سرانجام وارد کار می‌شویم، چه بسا با چالش‌های دیگری روبه‌رو شویم که چندان انتظارشان را نداشته‌ایم:
همکار میز کناری حسابی با شما گرم می‌گیرد ولی در باطن عقاید مسمومی دارد،
مدیری که روان ما را دستکاری میکند،
همکار طبقه‌بالایی که به همه برچسب می‌زند و غیره.
هر کدام از این مسائل میتوانند روی روان ما تأثیر متفاوتی بگذارند اما در این جستار به طور مشخص می‌خواهیم به ارتباط سلامت روان و برچسب زدن‌های همکارانمان بپردازیم.
محل کار، جهانی کوچک و البته اجتماعی است که منعکس‌کننده‌ی دیدگاه‌های اجتماعی است. برچسبزنی پدیده‌ای رندانه از سوی همکارانمان است که بر افراد مبتلا به مشکلات روانی تأثیر می‌گذارد و می‌تواند بر بهرهوری کارکنان نیز تأثیر منفی بگذارد. این جستار موضوع برچسبزنی در محل کار و سلامت روان را از طریق یک پارادایم روان‌کاوانه بررسی میکند و منشاء، پیامدها و راه حل‌های بالقوه‌ی آن را بررسی میکند.
چرا برچسب می‌زنیم؟
روانکاوی دیدگاه منحصربه‌فردی درباره‌ی برچسبزنی دارد. روانکاوی معتقد است که تعارض‌ها، امیال و احساسات ناهشیار بر افکار و رفتارهای ما تأثیر می‌گذارند. چند مفهوم روان‌کاوانه می‌تواند زیربنای این موضوع را روشن کند:
-
ناهشیار:
بیشتر وقت‌ها برچسبزنی ناشی از ترس‌های ناهشیار است که باعث میشود افراد از کسانی که آن‌ها را متفاوت یا تهدیدکننده می‌دانند فاصله بگیرند. کارمندانی که مشکلات سلامت روان دارند ممکن است ناپایدار، ضعیف یا غیرقابل پیش‌بینی به نظر بیایند که باعث میشود همکاران فاصله‌ی عاطفی‌شان را با آن‌ها حفظ کنند تا از خود در برابر خطرهای احتمالی محافظت کنند. این فاصله‌گیری را با برچسبزنی پیش می‌بریم.
-
فرافکنی:
همکاران و مدیران ممکن است ناامنی‌ها و اضطراب‌هایشان را به کارکنانی که درگیر چالش‌های روانی‌اند، فرافکنی کنند و آن‌ها را برای انجام وظایف شغلی‌شان ناکافی یا نامناسب بدانند. این فرافکنی می‌تواند به برچسبزنی دامن بزند و محیط کاری ناامنی برای افراد آسیب‌دیده ایجاد کند. در واقع فرد چیزی را که در خود دارد به دیگری نسبت می‌دهد.
-
مکانیسم‌های دفاعی:
ممکن است برای مقابله با اضطرابِ مسائل مربوط به سلامت روان به مکانیسم‌های دفاعی مانند انکار، سرکوب یا به حداقل رساندن تنش متوسل شویم که می‌تواند به صورت برچسبزنی به همکارانمان یا کنار گذاشتن آن‌ها به نحوی «اغراق‌آمیز» ظاهر شود.
پیامدهای برچسبزنی در محل کار
برچسبزنی در محل کار می‌تواند پیامدهای منفی متعددی برای کارکنان و سازمانها داشته باشد:
-
عزت نفس و خودکارآمدی پایین:
کارکنانی که با برچسبی از همکارانشان مواجه می‌شوند، ممکن است برداشت‌های منفی همکارانشان را درونی کنند و منجر به احساس بی‌کفایتی، عزت نفس پایین و کاهش اعتماد به توانایی‌هایشان شود.
-
کاهش بهرهوری:
تأثیر روانی برچسبزنی می‌تواند مانع از بروز بهترین عملکرد در افراد و منجر به کاهش بهرهوری و کاهش رضایت شغلی شود.
-
بیمیلی به درخواست کمک:
کارکنان ممکن است از ترس قضاوت و عواقب احتمالی، چالش‌های سلامت روانشان را فاش نکنند یا در صورت نیاز به دنبال کمک نباشند که باعث تشدید مشکلات بهداشت روانی آن‌ها میشود.
کاهش برچسبزنی در محیط کار
سازمانها میتوانند برای کاهش تأثیر این موضوع در محیط کار استراتژی‌های زیر را اجرا کنند:
-
آموزش و آگاهی:
ارائه‌ی اطلاعات دقیق درباره‌ی چالش‌های بهداشت روانی به کارکنان می‌تواند به رفع باورهای غلط کمک کند و همدلی و تفاهم را در بین همکاران تقویت کند.
-
سیاست‌ها و شیوه‌های فراگیر:
توسعه و اجرای سیاستهای فراگیر که از حقوق کارکنان حمایت میکند و محیط کاری حمایتی را ارتقا می‌دهد، می‌تواند کارکنان را به کمک‌خواستن و کاهش ترس از تبعیض تشویق کند.
-
حمایت رهبران سازمان:
رهبران نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل دادن به فرهنگ سازمانی دارند.آن‌ها میتوانند با روشنگری درباره‌ی سلامت روان و پشتیبانی از ابتکارهایی برای حمایت از کارکنان، به ایجاد فرهنگی پذیرنده و همدلانه در محیط کار کمک کنند.
-
تراپی شخصی افراد:
افرادی که در حال درمان شخصی‌اند، به‌خصوص تراپی روان‌کاوانه، با پیدایش نوعی نگاه و جهان‌بینی روان‌کاوانه متوجه پیچیدگی روانشان می‌شوند، روانی که به‌سادگی قابل تبیین نیست. اساساً روانکاوی نوعی نگاه خنثی و بی‌طرفانه برای انسان ایجاد میکند.
نتیجه‌گیری
برچسبزنی پیرامون سلامت روان در محیط کار موضوعی پیچیده است که ریشه در سوگیری‌های ناهشیار و مکانیسم‌های دفاعی دارد. با به‌کارگیری دیدگاه روان‌کاوانه می‌توانیم عوامل زمینه‌ای مؤثر در روان را بهتر درک کنیم و استراتژی‌هایی را برای ایجاد محیطی فراگیرتر و حمایت‌کننده برای همه‌ی کارکنان توسعه دهیم. در نهایت، پرداختن به انگ زدن در محل کار نه‌تنها یک الزام اخلاقی، بلکه یک الزام عملی است، زیرا همکاری با کارکنانی سالم‌تر و شادتر به سازمانی سازنده‌تر و موفق‌تر منجر میشود.
اگر شما هم در محیط کار خود دچار مشکل شده‌اید و نیاز به کمک دارید، همین حالا فرم درخواست تراپی را پر کنید.
منبع
Freud, S. (1958). Psycho-Analytic Notes on an Autobiographical Account of a Case of Paranoia (Dementia Paranoides)
Freud, S. (1911). The Handling of Dream-Interpretation in Psycho-Analysis
Winnicott, D. W. (1958). Collected Papers: Through Paediatrics to Psycho-Analysis
برچسب از کجا می‌آید؟ دوپاره‌سازی و دفاع‌های جمعی در سازمان
ملانی کلاین از سازوکاری به نام «دوپاره‌سازی» سخن می‌گوید: ذهن برای در امان ماندن از اضطراب، جهان را به «کاملاً خوب» و «کاملاً بد» تقسیم میکند. در محیط کار این دوپاره‌سازی اغلب به شکل برچسب ظاهر میشود. یک همکار «مشکل‌دار» میشود تا بقیهٔ گروه بتوانند خود را سالم و کارآمد ببینند. همانندسازی فرافکنانه هم گام بعدی است: فردی که برچسب خورده، زیر فشار انتظارات دیگران کم‌کم همان‌طور رفتار میکند که از او انتظار می‌رود.
ایزابل منزیس لیث، روانکاو انگلیسی، در پژوهش مشهور خود دربارهٔ پرستاران یک بیمارستان در لندن نشان داد که سازمانها هم مثل افراد دفاع دارند. روال‌های خشک، تقسیم کار بی‌چهره و فاصله گرفتن عاطفی، راه‌هایی جمعی برای دور ماندن از اضطراب کار بودند. برچسبزنی را هم می‌توان یکی از همین دفاع‌های جمعی دانست: به‌جای اینکه گروه با اضطراب مشترک روبه‌رو شود، آن را در یک نفر جا می‌دهد.
دیدن این سازوکار کمک میکند برچسب را نه حقیقتی دربارهٔ آن همکار، بلکه نشانه‌ای از حال گروه بخوانیم. وقتی مدیر یا تیم بپرسد «این برچسب از کدام اضطراب ما محافظت میکند؟»، گفت‌وگو جای قضاوت را می‌گیرد و فضای کار برای همه امن‌تر میشود.
جدول: سازوکارهای ناهشیار برچسبزنی و راه مقابله
| سازوکار | نمود در محیط کار | راه مقابله |
|---|---|---|
| ترس ناهشیار | دوری از همکاری که «متفاوت» به نظر می‌رسد | آموزش و آگاهی دربارهٔ سلامت روان |
| فرافکنی | انداختن ناامنی خود بر همکار درگیر با چالش روانی | تراپی شخصی و شناختن احساسات خود |
| انکار و کوچک‌شماری | جدی نگرفتن رنج همکار یا شوخی با آن | حمایت روشن رهبران سازمان |
| دوپاره‌سازی | تقسیم همکاران به «خوب‌ها» و «مشکل‌دارها» | سیاستهای فراگیر و فرهنگ گفت‌وگو |
برگرفته از متن همین مقاله و بخش تازهٔ آن؛ توصیف الگوست، نه تشخیص.
پرسش‌های پرتکرار
برچسبزنی در محیط کار چه پیامدهایی دارد؟
کاهش عزت نفس و خودکارآمدی فردی که برچسب خورده، افت بهرهوری و رضایت شغلی، و بیمیلی کارکنان به گفتن مشکلات روانی یا درخواست کمک از ترس قضاوت.
چرا آدم‌ها به دیگران برچسب می‌زنند؟
از نگاه روانکاوی، برچسب راهی است برای کنار آمدن با اضطراب: آنچه در خودمان تحمل نمی‌کنیم را در دیگری می‌بینیم و با یک کلمه از آن فاصله می‌گیریم.
اگر در محل کار به من برچسب زدند چه کنم؟
سعی کنید برچسب را با هویت خود یکی ندانید، با فردی مورد اعتماد یا واحد منابع انسانی دربارهٔ آن حرف بزنید و اگر اثرش بر خلق و اعتمادبه‌نفس‌تان ماند، با یک درمانگر صحبت کنید.
سازمانها چطور میتوانند برچسبزنی را کم کنند؟
با آموزش دربارهٔ سلامت روان، سیاستهای فراگیر که از حقوق کارکنان حمایت کند، الگو شدن رهبران در گفتوگوی باز و فراهم کردن دسترسی به مشاوره.
فرافکنی در محیط کار یعنی چه؟
یعنی کسی احساس یا ویژگی ناپذیرفتنی خودش، مثل ناامنی یا خشم، را به همکار نسبت دهد. مثلاً مدیری که از شکست می‌ترسد، کارمندش را «بی‌عرضه» بنامد.
تراپی شخصی چه کمکی به کاهش برچسبزنی میکند؟
فردی که در درمان است، بهتدریج سهم احساسات خودش را در قضاوت دیگران میبیند. این آگاهی باعث میشود کمتر فرافکنی کند و همکاران را پیچیدهتر و انسانیتر ببیند.
برچسب‌ها تو را تعریف نمی‌کنند
اگر قضاوت‌ها و برچسب‌های محیط کار روی خودباوری‌ات سنگینی میکند، گفت‌وگو با یک درمانگر کمک میکند جای خودت را دوباره پیدا کنی. جلسهٔ معارفه در مرکز تجربه زندگی رایگان است و تغییر درمانگر هزینه ندارد.
اگر جایی از این متن به شما نزدیک بود
روان‌درمانی تحلیلی یعنی وقت گذاشتن برای همین نزدیکی. جلسهٔ معارفه رایگان است و تغییر درمانگر هزینه‌ای ندارد.
شروع تراپی با جلسهٔ معارفه رایگاندربارهٔ روان‌درمانی تحلیلی
نمی‌دانید چه نوع تراپی به شما می‌خورد؟ تست سبک درمانی من رایگان است، ثبت‌نام نمی‌خواهد و دو دقیقه طول می‌کشد. بقیهٔ تست‌های رایگان
