کتاب تفسیر خواب فروید توضیح می دهد که چطور رویا می تواند ریشه‌ی درد افراد را به شکلی منحصر به فرد، نشان دهد. در این مطلب درباره‌ی کتاب تعبیر رویا از فروید ( که به عنوان روش تعبیر رویا هم ترجمه شده است) صحبت می‌کنیم. با مجله‌ی تجربه زندگی همراه باشید.
معرفی کتاب تعبیر رویا
ممکن است با شنیدن عبارت تعبیر رویا، یاد کتاب‌هایی بیفتیم که شکلی شبیه واژه نامه داشتند و می‌توانستیم چیزی که خوابش را دیده بودیم، جستجو کنیم و تعبیرش را بخوانیم. اما کتاب تعبیر رویا به این شکل نیست؛ تفسیر خواب توسط یک روانکاو انجام می گیرد اما او نمی تواند به تنهایی خواب را تعبیر کند بلکه به اطلاعات و تداعی‌های شخصی که آن خواب را دیده است، نیاز دارد. ممکن است دو شخص خوابی در ظاهر یکسان ببینند اما تعبیر آن رویا برای هر کدام، مفهومی بسیار متفاوت داشته باشد.
کتاب تفسیر خواب، یک اثر جامع درباره‌ی تعبیر رویا است. در فصل اولی این کتاب فروید نظریات پیش از خود را نقد کرده و از نقاط قوت و ضعفشان می‌گوید. سپس روش تعبیر رویای خود را توضیح میدهد. در کتاب تفسیر خواب فروید، عناصر رویا به تفصیل مورد بررسی قرار گرفته و تحلیل می‌شود. به کمک تعبیر رویا می توان به ریشه های بیماری‌های روانی دست یافت؛ خواسته‌ای در ذهن فرد است که به دلایلی سرکوب می‌شود، حتی قبل از این که فرد از وجود آن خواسته آگاه شود. رویا فضایی است که آن خواسته‌ها می‌توانند تا حدی خود را بروز بدهند.
این مطلب را در بات تجربه هم داریم، همراه پیشنهادهای هم‌خانواده‌اش. دیدن پیشنهادهای مرتبط در بات
این کتاب اصلا ساده نیست، چرا که خواسته‌هایی که از ناخودآگاه به سطح رویا می‌رسند، فرایند پیچیده ای را طی می‌کنند تا ما آن ها را نشناسیم. فروید درباره‌ی خواب می‌گوید: “خواب برآورده شدن آرزو است.” (ممکن است در خواب اتفاق تلخی را ببینیم، اما این چگونه می تواند یک آرزو باشد؟ پاسخ این سوال را نمی توان در این مطلب گنجاند، با دنبال کردن مطالب مربوط به روانکاوی مجله تجربه زندگی، به احتمال بخش زیادی از پاسخ خود را خواهید یافت.)
خواب در روانکاوی
خواب ادامه‌ی اتفاقات گذشته است که قوه‌ی تفکر آن را به شکلی که میل داریم، می بافد. فروید در کتاب تفسیر خواب فرایند رویا را به این شکل توضیح می دهد:
“ما عقیده داریم که روح انسان برای ایجاد فکر، دو قوه دارد. قوه‌ی دوم دارای این مزیت است که هرچه را می‌سازد، وجدان بی درنگ درک میکند. لکن ساخته‌ی قوی اولی نامدرک مانده و یا به وسیله‌ی قوه‌ی دومی به وجدان می رسد. در سرحد این دو قوه، آنجا که قوه‌ی اولی به قوه‌ی دومی می‌پیوندد، یک غربال نقادی وجود دارد که افکار باید از آن بگذرد. آنچه نباید وارد وجدان شود از غربال نمی‌گذرد و به جا می‌ماند. افکار باقی‌مانده را که غربال نقادی وا می‌زند، “افکار پس رانده” می‌نامیم.
ولی در مواقع خاصی در ضمن خواب، عمل نقادی سست شده، فعالیت دو قوه از راه عادی منحرف می شود و قسمتی از افکار پس رانده خود را به وجدان می رسانند. بنابر این چون عمل نقادی سست بشوند [ همچنان وجود دارند]، [ افکار پس رانده] ناچار تغییر صورت داده تا چهره‌ی زشت خود را به طوری بپوشانند. بنابر این آنچه وارد وجدان می‌شود حاصل سازش و مصالحه‌ای [است] که بین تقاضاهای مخالف دو قوه صورت می‌گیرد.
باید دانست عمل پس رانی و سستی نقادی و مصالحه نه تنها در خواب، بلکه در هر نوع فعالیت روحی محسوس است.”
پیشنهاد مطالعه: اشتباه لپی یا لغزش زبانی در روانکاوی
چرا رویا بعد از بیداری فراموش می‌شود؟
طبق نظریات فروید در کتاب روش تعبیر رویا، وقتی از خواب بیدار می شویم و رویا پایان می‌یابد، غربال انتقادی به قوت به کار خود ادامه می دهد تا آنچه که در خواب از سر ناتوانی پذیرفته بود، را از خود براند. به همین دلیل است که رویاها بعد از بیداری فراموش می شوند. بسیار پیش آمده است که وقتی خوابمان را تعریف می‌کنیم، نکته‌ای که کامل فراموش کرده بودیم به خاطر بیاید. آن نکته به احتمال، مهم‌ترین نکته در مفهوم خواب بوده که در غربال انتقاد فراموش شده است.
درباره‌ی زیگموند فروید
زیگموند فروید عصب شناسی اتریشی بود که روی نظریه ناخودآگاه تحقیق می‌کرد. او با مطالعه و آزمون و خطا به روی یافته‌های خود، به مرور توانست روشی درمانی به عنوان روانکاوی ارائه دهد. انتشار کتاب “تعبیر رویا” در سال1900، آغازی برای روانکاوی و تحولی اساسی در روانشناسی و علوم انسانی بود.
ترجمه ی کتاب تفسیر خواب
کتاب تفسیر رویا اولین بار در سال 1899 میلادی منتشر شد و محمد حجازی برای اولین بار در سال 1332 خورشیدی (یعنی حدود نیم قرن بعد از انتشار نسخه‌ی اصلی) ترجمه کرد. اکنون نسخه‌ی ترجمه‌ی محمد حجازی 200 صفحه دارد ولی ترجمه های بعد از آن بیش از 400 صفحه هستند، چرا که مثال‌هایی از پرونده‌های موارد مورد مطالعه فروید، به آن افزوده شده است. ترجمه های شناخته شد‌ه‌ی این کتاب عبارتند از:
این سه ترجمه در انتخاب معادلها با هم فرق جدی دارند. مقایسهٔ دقیقشان را در تفسیر خواب یا تأویل رؤیا؟ نقد و مقایسهٔ ترجمههای فارسی بخوانید.
تفسیر خواب، مترجم شیوا رویگران، نشر مرکز
تفسیر خواب، مترجم عفت السادات حقگو، نشر شباهنگ
روش تعبیر رویا، مترجم محمد حجازی، نشر مصدق
این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟
این کتاب برای دانشجویان روانشناسی، درمانگران و علاقمندان به مطالعه‌ی عمیق روانکاوی بسیار آموزنده و لازم است. از آنجا که این کتاب آغاز گفتار درمانی و روانشناسی نوین محسوب می‌شود، پیشنهاد می‌کنیم حتی اگر به رویکردهای دیگر روانشناسی علاقمند هستید، به عنوان یک منبع این کتاب را مطالعه کنید.
منبع:
کتاب روش تعبیر رویا، نوشته‌ی زیگموند فروید، ترجمه‌ی محمد حجازی، نشر مصدق
کار رویا چگونه آرزو را پنهان میکند؟
فروید میان «محتوای آشکار» رویا، یعنی همان داستانی که به یاد می‌آوریم، و «محتوای نهفته»، یعنی افکار و آرزوهای ناهشیاری که پشت آن است، فرق می‌گذارد. آنچه این دو را به هم وصل میکند «کار رویا» است؛ مجموعه‌ای از سازوکارها که آرزوی ممنوع را چنان تغییر شکل می‌دهند که از سد سانسور بگذرد.
مهم‌ترین این سازوکارها «فشرده‌سازی» است: چند فکر، چند آدم یا چند خاطره در یک تصویر واحد جمع می‌شوند؛ مثلاً چهره‌ای که هم شبیه پدر است و هم شبیه معلم. سازوکار دوم «جابه‌جایی» است: بار عاطفی از عنصر اصلی به جزئی بی‌اهمیت منتقل می‌شود، برای همین گاهی مهم‌ترین چیز در رویا حاشیه‌ای‌ترین آن به نظر می‌رسد. فروید از «بازنمایی‌پذیری» هم سخن می‌گوید، یعنی تبدیل فکرهای انتزاعی به تصویر، و از «تجدیدنظر ثانویه» که رویا را پس از ساخته شدن به داستانی کم‌وبیش منسجم بدل میکند.
به همین دلیل است که در روانکاوی رویا را با فرهنگ لغت تعبیر نمی‌کنند. درمانگر از بیننده می‌خواهد دربارهٔ هر جزء رویا تداعی آزاد کند تا مسیر جابه‌جایی‌ها و فشرده‌سازی‌ها به عقب دنبال شود. فروید خود تعبیر رویا را «شاهراهی به سوی شناخت ناخودآگاه» نامید.
جدول: مفاهیم کلیدی کتاب تفسیر خواب فروید
| مفهوم | یعنی چه | نکته |
|---|---|---|
| برآورده شدن آرزو | هر رویا تحقق پوشیدهٔ یک آرزوست | حتی رویای تلخ هم می‌تواند آرزویی پنهان را برآورده کند |
| سانسور (غربال نقادی) | مرزی که افکار ناپذیرفتنی را پس می‌راند | در خواب سست می‌شود، اما از کار نمی‌افتد |
| محتوای آشکار و نهفته | داستانی که به یاد می‌آوریم و افکار پنهان پشت آن | تعبیر یعنی رسیدن از اولی به دومی |
| فشرده‌سازی | جمع شدن چند فکر یا چند آدم در یک تصویر | چهره‌ای که هم پدر است و هم معلم |
| جابه‌جایی | انتقال بار عاطفی به جزئی کم‌اهمیت | مهم‌ترین چیز گاهی حاشیه‌ای به نظر می‌رسد |
بر اساس کتاب تفسیر خواب فروید
پرسش‌های پرتکرار
تفسیر خواب فروید کی منتشر شد؟
در نوامبر ۱۸۹۹، با تاریخ ۱۹۰۰ روی جلد. انتشار آن را آغاز روانکاوی می‌دانند.
ترجمههای فارسی تفسیر خواب کداماند؟
ترجمههای شناختهشده از شیوا رویگران (نشر مرکز)، عفتالسادات حقگو (نشر شباهنگ) و محمد حجازی با عنوان «روش تعبیر رویا» است. این ترجمهها در انتخاب معادلها با هم فرق جدی دارند.
منظور فروید از «خواب برآورده شدن آرزو است» چیست؟
اینکه رویا آرزویی سرکوبشده را به شکلی پوشیده برآورده میکند. چون آرزو از سد سانسور میگذرد، تغییر شکل میدهد و ممکن است در ظاهر حتی ناخوشایند به نظر برسد.
چرا خواب‌ها را بعد از بیداری فراموش می‌کنیم؟
از نظر فروید، با بیداری سانسور یا «غربال نقادی» دوباره با قوت کار میکند و آنچه را در خواب از آن گذشته بود، پس می‌راند.
آیا می‌توان خواب را با کتاب‌های تعبیر خواب معنا کرد؟
از نگاه روانکاوی نه. یک رویای ظاهراً یکسان برای دو نفر معناهای متفاوتی دارد و تعبیر آن به تداعی‌های خود بیننده نیاز دارد.
تفسیر خواب برای چه کسانی مناسب است؟
برای دانشجویان روانشناسی، درمانگران و علاقهمندان جدی روانکاوی. کتاب سادهای نیست، اما بنیان بسیاری از مفاهیم روانکاوی است.
رویاهایت حرفی برای گفتن دارند
در روانکاوی، رویا راهی به ناخودآگاه است و در گفت‌وگو با درمانگر معنا پیدا میکند. جلسهٔ معارفه در مرکز تجربه زندگی رایگان است و تغییر درمانگر هزینه ندارد.
کتاب بسته می‌شود؛ پرسشش می‌ماند.
اگر این متن پرسشی در شما باز کرد، می‌توانید همان را به اتاق درمان ببرید. جلسهٔ معارفه رایگان است.
شروع تراپی با جلسهٔ معارفه رایگانروانکاوی و روان‌درمانی تحلیلی
نمی‌دانید چه نوع تراپی به شما می‌خورد؟ تست سبک درمانی من رایگان است، ثبت‌نام نمی‌خواهد و دو دقیقه طول می‌کشد. بقیهٔ تست‌های رایگان
