چگونه رواندرمانگر انتخاب کنیم؟
تراپیست حرفهای را به همین راحتی‌ها نمی‌شود پیدا کرد. مخصوصا وقتی از واژه‌های مبهمی مثل «خوب» استفاده میشود، نمی‌دانیم خوب دقیقاً یعنی چه؟ اگر مثل بقیه دلمان را نشکند و یک‌جورهایی نایس باشد یعنی تراپیست خوبی است؟ ما در اتاق تراپی از رازهای مگو و مسائل خصوصی‌مان می‌گوییم، هزینه، وقت و انرژی زیادی را هم باید به آن اختصاص بدهیم. همه‌ی این موارد کافی هستند تا در انتخاب تراپیست دقت کنیم و معیارهایی را در نظر بگیریم. کتاب چگونه روان درمانگر انتخاب کنیم، چند راه عینی و واضح را برای شناسایی تراپیست متخصص پیش‌روی ما می‌گذارد که برای هرکسی راه‌گشا است. در این متن به معرفی این کتاب کاربردی می‌پردازیم.
بهترین جمله‌ی کتاب
«تراپیست نداشتن از کار کردن با یک تراپیست غیرمتخصص به‌مراتب بهتر است!» این بهترین جمله‌ی کتاب است. البته میشود از دو زاویه نگاه کرد. اینکه اصلاً تراپیست حرفهای وجود ندارد، پس بهتر است قید درمان را بزنیم یا بگوییم تراپیست مجرب وجود دارد اما پیداکردن او راه و روش‌هایی دارد که باید از طریق همان راه‌‌ها پیش رفت.
این مطلب را در بات تجربه هم داریم، همراه پیشنهادهای هم‌خانواده‌اش. دیدن پیشنهادهای مرتبط در بات
کتاب خیلی سریع سراغ هدف تراپی می‌رود و به «تحقق کامل ظرفیتهای فرد» اشاره میکند؛ چیزی شبیه به شفیره‌ای که به پروانه تبدیل میشود!
نویسنده، روی تراپی فردی درمانگران تأکید میکند و همین موضوع برای خوانندگانی که اطلاعی از تراپی ندارند، راهنمای خوبی است. بله! اولین و مهم‌ترین آیتمی که لازم است برای انتخاب تراپیست درنظر بگیرید، این است که او خودش درمان شده‌باشد. کتاب این باور عمومی که تراپیست باید توصیه‌ای برایمان داشته‌باشد را هم زیر سؤال می‌برد و میگوید اگر با توصیه و قضاوت مواجه شدید، پیشِ آن تراپیست نروید.
چند قانون سرانگشتی برای انتخاب تراپیست
نویسنده برای آنکه بدانید تراپیست می‌تواند به شما کمک کند، چند سؤال مهم و قانون سرانگشتی را مطرح میکند. مثلا:
- آیا می‌توانید با تراپیست خود، ارتباط درمانی برقرار کنید؟
- بعد از مدتی احساس تغییر را تجربه میکنید؟
- تعبیرهایی که تراپیست به شما ارائه می‌دهد، چقدر متناسب و بامعنا هستند؟
علت‌های شکست تراپی
تراپی می‌تواند به دلایل مختلفی شکست بخورد اما تراپیست هم در این شکست نقش دارد. مثلا درمانگری که از دنیای مراجعش جدا افتاده باشد و به او واکنش نشان نمی‌دهد، کمک مؤثری هم از دستش برنمی‌آید. (البته منظور نویسنده، واکنش‌‌های افراطی به هر محتوایی نیست. کتاب از تراپیستی میگوید که مراجع به او فحاشی میکند، اما چون مراجع این کار را انجام داده‌است، فکر میکند باید هیچ واکنشی نشان ندهد. درحالی‌که سیمینگتن تأکید میکند که «میان حس‌کردن چیزی و نحوه‌ی پردازش آن احساس، تفاوت‌هایی وجود دارد.)
تراپیست نالایق چه کسی است؟
- تراپیست اغواگر (ملاک‌هایی برای تشخیص تراپیست اغواگر وجود دارد که در این کتاب به آنها اشاره شده‌است.)
- تراپیست بازتاب‌دهنده (تراپیستی که بدون تأمل فقط حرفهای مراجعش را بازتاب می‌دهد و هیچ نتیجه‌ی مفیدی برای او ندارد.)
- تراپیست تبانیکننده (تراپیستی که به شما میگوید همهچیز خوب است و با این میل شما برای خوب‌بودن تبانی میکند.)
تراپیست خوب چه کسی است؟
سیمینگتن، تراپیست خوب را به گوگرد احمر تشبیه میکند و میگوید «حتا اگر از شما دور باشد یا هزینه بیشتری بگیرد بازهم به جست‌وجویش می‌ارزد.» تراپیست خوب از نظر نویسنده، فردی است که آموزش‌های لازم را دریافت کرده‌باشد، خودش درمان شده‌باشد و کمک کند مراجع ظرفیتهای درونی‌اش را بیدار کند. بعد این سوال را مطرح میکند «آیا تراپیست به من کمک کرده تا از زیر بار افسردگی بیرون بیایم و دوباره با زندگی روبه‌رو شوم؟ اگر اینطور نیست، شاید وقت آن رسیده باشد که تراپیست دیگری انتخاب کنید.»
این مثال برای کسانی مفید است که شنیده‌اند درمان تحلیلی طولانی است و سال‌هاست پیش درمانگرشان می‌روند، اما هنوز تغییری احساس نمی‌کنند و این موضوع را به زمان‌بَربودن درمان تحلیلی ربط می‌دهند. به‌هرحال حتا در درمان‌های طولانی‌مدت هم مراجع تاحدی متوجه تغییرات میشود و قرار نیست فرآیند تراپی تا ابد بدون نتیجه ادامه داشته‌باشد.
نویسنده کتاب کیست؟
نویل سیمینگتن روانپزشک و روانکاو کودکان است و از سال 1999 تا 2002 رئیس انجمن روانکاوی استرالیا بوده‌است. او سالها در سیدنی کار کرد و در سال ۲۰۱۹ درگذشت و کتاب‌هایی هم در حوزه‌ی روانکاوی منتشر کرده‌است.
کتاب، ترجمه‌ی روانی دارد و می‌توانید تمام ۹۰ صفحه‌اش را در یک نشست بخوانید. لحن آن ساده است و انواع درمانگران را با تصویرهای ساده به خواننده نشان می‌دهد. خواندنِ کتاب «چگونه روان درمانگر انتخاب کنیم» را به همه‌ی کسانی پیشنهاد می‌کنیم که می‌خواهند یک دیدِ کلی نسبت به انتخاب تراپیست حرفهای داشته‌باشند.
مشخصات کتاب
مقدمه: انفجار روان‌درمانی
فصل اول: هدف روان‌درمانی
فصل دوم: روان‌درمانی چگونه کار میکند؟
فصل سوم: وظایف درمانی
فصل چهارم: چرا درمان شکست می‌خورد؟
فصل پنجم: درمانگر نالایق
فصل ششم: تعریف درمانگر خوب
بخشی از کتاب چگونه رواندرمانگر انتخاب کنیم؟
«دشوارترین چیز درباره‌ی تغییر این است که تغییرکردن خواه یا ناخواه به معنای اذعان به این نکته است که شیوه‌ای که تا آن لحظه در حبسش زندگی می‌کردید، شیوه‌ای نامناسب بوده‌است. درک زمان تلف‌شده به شدت دردناک است، به‌خصوص وقتی که درمی‌یابید که هرگز نخواهید توانست دوباره آن زمان را به دست بیاورید.»
در جلسهٔ اول از درمانگر چه بپرسیم؟
معیارهای سیمینگتن وقتی کاربردی می‌شوند که آنها را به پرسش‌های ساده تبدیل کنیم. در جلسهٔ اول حق دارید بپرسید درمانگر با چه رویکردی کار میکند، چه آموزشی دیده، آیا خودش تجربهٔ درمان شخصی داشته و زیر نظر سوپروایزر کار میکند یا نه. همچنین می‌توانید دربارهٔ تعداد جلسه‌ها در هفته، مدت تقریبی درمان و قواعد لغو جلسه بپرسید. درمانگر حرفهای از این پرسش‌ها دلخور نمی‌شود.
اما مهم‌تر از پاسخ‌ها، حسی است که در اتاق دارید. پژوهش‌های روان‌درمانی بارها نشان داده‌اند که کیفیت «اتحاد درمانی»، یعنی اعتماد و توافق میان مراجع و درمانگر بر سر هدف‌ها و روش کار، از مهم‌ترین عوامل پیش‌بینی نتیجهٔ درمان است. اگر پس از چند جلسه احساس میکنید شنیده نمیشوید، قضاوت میشوید یا رابطه ناامن است، این حس را جدی بگیرید و اول آن را با خود درمانگر در میان بگذارید.
گاهی گفتن همین حس، خودش بخشی از درمان میشود و رابطه را عمیق‌تر میکند. اگر نشد، عوض کردن درمانگر شکست شما نیست. در مرکز تجربه زندگی جلسهٔ معارفه رایگان است و تغییر درمانگر هزینه‌ای ندارد تا این انتخاب آسان‌تر شود.
جدول: نشانه‌های درمانگر مناسب و نامناسب از نگاه کتاب
| محور | نشانهٔ خوب | زنگ خطر |
|---|---|---|
| آموزش و درمان شخصی | آموزش دیده و خودش درمان شده است | از تجربهٔ درمان خودش چیزی نمی‌داند |
| نوع واکنش | احساسهایش را می‌فهمد و پردازش میکند | یا بی‌واکنش و جدا افتاده است یا افراطی واکنش نشان می‌دهد |
| توصیه و قضاوت | کمک میکند خودتان ظرفیت‌هایتان را پیدا کنید | مدام نسخه می‌پیچد و قضاوت میکند |
| رابطه | صادق است، حتی وقتی حرفش خوشایند نیست | اغواگر، فقط بازتاب‌دهنده یا تبانیکننده است |
| تغییر | بعد از مدتی تغییری حس میکنید | سالها می‌گذرد و هیچ تغییری حس نمی‌شود |
برگرفته از کتاب نویل سیمینگتن؛ راهنمای کلی است و جای گفت‌وگوی صریح با درمانگرتان را نمی‌گیرد.
پرسش‌های پرتکرار
تراپیست خوب چه ویژگیهایی دارد؟
آموزش کافی دیده، خودش تجربهٔ درمان شخصی دارد، احساسهایش را در جلسه پردازش میکند، قضاوت و نسخهپیچی نمیکند و به شما کمک میکند ظرفیتهای درونیتان را بیدار کنید.
از کجا بفهمم درمانگرم مناسب نیست؟
اگر احساس میکنید شنیده نمیشوید، قضاوت میشوید، رابطه ناامن یا اغواگرانه است، یا پس از مدتی طولانی هیچ تغییری حس نمیکنید، آن را جدی بگیرید و با خود درمانگر مطرح کنید.
چرا درمان شخصی درمانگر مهم است؟
درمانگری که خودش درمان شده، احساسها و نقاط کور خود را بهتر میشناسد و کمتر آنها را وارد رابطه با مراجع میکند. سیمینگتن این را نخستین معیار انتخاب میداند.
تراپیست تبانیکننده یعنی چه؟
درمانگری که همیشه میگوید همهچیز خوب است و با دفاعها و خطاهای مراجع همراه میشود. چنین رابطهای شاید خوشایند باشد اما کمکی به تغییر نمیکند.
کتاب چگونه رواندرمانگر انتخاب کنیم را چه کسی نوشته است؟
نویل سیمینگتن، روانکاو بریتانیاییتبار که سالها در سیدنی کار کرد و از ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۲ رئیس انجمن روانکاوی استرالیا بود. کتاب کوتاه است و در حدود ۹۰ صفحه خوانده میشود.
آیا عوض کردن درمانگر اشکالی دارد؟
نه. بهتر است اول حس خود را با درمانگر در میان بگذارید، اما اگر رابطه بهتر نشد، تغییر درمانگر حق شماست. در مرکز تجربه زندگی تغییر درمانگر هزینه‌ای ندارد.
درمانگر مناسب خودتان را پیدا کنید
در جلسهٔ معارفهٔ رایگان مرکز تجربه زندگی دربارهٔ نیازتان حرف می‌زنید تا درمانگر مناسب پیشنهاد شود؛ اگر هم رابطه جا نیفتاد، تغییر درمانگر هزینه ندارد.
اگر جایی از این متن به شما نزدیک بود
روان‌درمانی تحلیلی یعنی وقت گذاشتن برای همین نزدیکی. جلسهٔ معارفه رایگان است و تغییر درمانگر هزینه‌ای ندارد.
شروع تراپی با جلسهٔ معارفه رایگاندربارهٔ روان‌درمانی تحلیلی
نمی‌دانید چه نوع تراپی به شما می‌خورد؟ تست سبک درمانی من رایگان است، ثبت‌نام نمی‌خواهد و دو دقیقه طول می‌کشد. بقیهٔ تست‌های رایگان
